W poprzednim wpisie wskazaliśmy, że określenie „kontrola eksportu” może być nieco myląca. W istocie, objęty nią jest nie tylko eksport, będący określanym w prawie jako „wywóz” ale nadto inne postaci obrotu z zagranicą, a mianowicie:
1) wywóz;
2) transfer wewnątrzunijny;
3) usługa pośrednictwa;
4) pomoc techniczna;
5) przywóz;
6) tranzyt.
Scharakteryzujmy krótko poszczególne, spośród wyliczonych tutaj, form obrotu.
Wywóz oznacza, w uproszczeniu, wytransferowanie towaru, oprogramowania lub technologii z Rzeczypospolitej Polskiej poza unijny obszar celny. Szczegółową definicję w tej mierze zawiera art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 2021/821.
Transfer wewnątrzunijny stanowi przemieszczanie towarów, oprogramowania i technologii w obrębie unijnego obszaru celnego. Może być trojakiego typu:
1) z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2) na jej terytorium lub
3) przez jej terytorium. Wobec tego należy go każdorazowo odróżnić od wywozu (eksportu), przywozu (eksportu) i tranzytu.
Usługa pośrednictwa, w wypadku produktów podwójnego zastosowania, to
1) negocjowanie lub zawieranie transakcji kupna, sprzedaży lub dostawy produktów podwójnego zastosowania z państwa trzeciego do dowolnego innego państwa trzeciego; lub
2) sprzedaż lub zakup produktów podwójnego zastosowania znajdujących się w państwach trzecich w celu dokonania ich transferu do innego państwa trzeciego.
Z zacytowanej definicji wyłączone jest samo świadczenie usług pomocniczych, a mianowicie transportu, usług finansowych, ubezpieczenia lub reasekuracji, bądź ogólnej reklamy lub promocji. Co do uzbrojenia, chodzi natomiast o działania dotyczące jego przemieszczania pomiędzy dwoma państwami, przy czym żadnym z tych państw nie jest Rzeczpospolita Polska, polegające na:
1) negocjowaniu, doradztwie handlowym oraz pomocy w zawieraniu umów,
2) uczestnictwie, w jakiejkolwiek formie, w czynnościach związanych z wywozem, przywozem, tranzytem lub zawarciem umowy leasingu, darowizny, pożyczki, użyczenia oraz wniesieniem aportu do spółki,
3) zakupie, sprzedaży lub transferze.
Pomoc techniczna oznacza jakiekolwiek wsparcie techniczne, związane z naprawami, rozwojem, wytwarzaniem, testowaniem, utrzymaniem lub innymi usługami technicznymi dotyczącymi towarów o znaczeniu strategicznym, które może przyjąć formy udzielania instrukcji, szkolenia, przekazywania wiedzy roboczej lub usług konsultingowych;
Przywóz, to w istocie import. Obejmuje wprowadzenie towaru o znaczeniu strategicznym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spoza unijnego obszaru celnego.
Tranzytem, w uproszczeniu, pozostaje przewożenie towarów o znaczeniu strategicznym przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z państw unijnych do kraju spoza unijnego obszaru celnego lub pomiędzy dwoma państwami spoza tegoż obszaru. Dodatkowe kryteria, co do produktów podwójnego zastosowania, wprowadza art. 2 pkt 11 rozporządzenia nr 2021/821.